Het gevoel van Organon

Blogs

09-10-2010  Kruimel of zeepbel

Het rommelt al enige tijd in de farmaceutische sector. Het probleem is de ontwikkeling van nieuwe medicijnen en vooral hoeveel geld je daar mee kan verdienen.

Als je in de geschiedenis gaat kijken, dan zie je dat de meeste farmaceutische bedrijven zijn ontstaan omdat apothekers, professoren of hoogleraren iets met hun kennis wilden doen. Die kennis was vooral ontleend aan de natuur. De natuur zit immers vol met stoffen die een genezende werking hebben. De kunst echter om daar een medicijn van te maken. Je moet dan een bepaalde stof isoleren en dan zo maken dat je dit in het menselijke lichaam kan brengen. Zo begon Organon door insuline te halen uit de alvleesklieren van slachtafval en later werd er ook heparine gewonnen uit varkensdarmslijm. Maar we kennen het nog steeds. Zwangere vrouwen produceren een hormoon die kunnen helpen om andere vrouwen, die een tekort hebben aan dat hormoon, te helpen zwanger te worden. Moeders voor moeders stamt al weer bijna uit de grijze oudheid van de farmaceutische industrie.

Farmaceutische bedrijven worden tegenwoordig allang niet meer geleid door mensen die verstand hebben van geneeskunde. Het zijn gewoon (keiharde) managers die maar weinig waarde hechten aan het principe dat je geneesmiddelen maakt om mensen te helpen. Het gaat tegenwoordig alleen om geld. En daar zit wellicht ook het probleem van de farmaceutische industrie, de gedrevenheid om iets te doen voor de mensheid. Bij Merck & Co hoor ik telkens dat ze het beste farmaceutische bedrijf willen worden, maar wat ik me daar bij moet voorstellen weet ik niet. Ze zouden beter kunnen zeggen dat farmaceutisch bedrijf willen zijn die medicijnen maken die mensen helpen om de kwaliteit van het leven te verbeteren. Maar draait het nog wel om mensen?

In Oss (Organon) en nu ook Weesp (Solvay) verdwijnen 1500 banen van mensen die bezig zijn om stoffen die een genezende werking hebben te ontwikkelen tot medicijnen. Er wordt niet getwijfeld aan de kwaliteit van die mensen, maar ze zouden te duur zijn. Misschien is dat in absolute zin wel zo, maar je moet ook kijken naar wat deze presteren. Onderzoek in de VS of elders zal goedkoper zijn, maar levert het ook hetzelfde op? Blijkbaar niet want de bedrijven in die landen hebben de grootst mogelijke moeite om voldoende medicijnen te ontwikkelen om hun eigen broek op te houden. Als je kijkt naar de kwaliteit van onderzoek, dan ligt die in Nederland/ Europa waarschijnlijk veel hoger dan elders. Als je dan het beste bedrijf wilt worden, doe je dat dan door die kwaliteit kapot te maken? Ik volg die denkwijze niet en bij de R&D afdelingen is er ook nog maar weinig vertrouwen in Merck & Co dat dit bedrijf in staat zal zijn goede medicijnen te maken.

In veel commentaren lees ik dat het verdwijnen van Organon en Solvay niet zo’n ramp is, omdat vele kleine bedrijfjes het ontstane gat wel zullen opvullen. Dat is natuurlijk nog maar de vraag. Deze kleine bedrijfjes zullen namelijk maar heel specifiek moeten werken en niet bezig kunnen zijn met een breed spectrum van de medicijnen. Je kunt je richten op vaccins, nieuwe doseringsvormen op specifieke ziekten. Dat is voor de maatschappij een voordeel, maar voor de bedrijven een risico. Dat risico zit er in dat de winstmarges klein zullen zijn en bij een falen een goed medicijn te ontwikkelen een dergelijk bedrijf makkelijk kan omvallen. Als een bedrijf wel succesvol dan is er ook een risico, namelijk dat ze worden opgekocht door een groot farmaceutisch bedrijf. Dit overkwam onlangs Crucell, gevestigd in het Leidse science park. Men verwacht binnen Johnson & Johnson voldoende ruimte te krijgen om door te gaan met hun werk, maar dat is nog maar de vraag. Als je naar de ICT kijkt vond in de jaren 90 van de vorige eeuw een soortgelijk proces plaats en dat is voor veel bedrijven niet goed afgelopen. Het bleek uiteindelijk een zeepbel te zijn die uiteindelijk plofte. Nu zijn de farmaceutische industrie en de ICT niet met elkaar te vergelijken, maar het proces van ontwikkeling in principe wel.

Het is maar de vraag of de afhankelijkheid van grote bedrijven voor de maatschappij wel zo gunstig is. Ik ben blij dat er, ook in Nederland, zoveel initiatieven zijn van enkelingen die iets goeds kunnen opzetten. De Nederlandse overheid wil dit nu ook stimuleren, maar doet wel als het kalf bijna verdronken is. Daarmee dreigt Nederland wel iets te verliezen, maar hoe groot die schade is, dat is afwachten. Blijft Nederland zitten met wat kruimels of, nog erger, zal het een zeepbel zijn.

Organon en Solvay hebben bewezen dat ze veelzijdig kunnen zijn en risico kunnen spreiden. Ze gaan niet uit van het hoogste rendement, maar van producten die, in al hun variatie, iets bijdragen aan de maatschappij. De grote farmaceutische bedrijven hebben, door hun aankopen, ook een grote risicospreiding, maar of dat voldoende is, is nog maar de vraag. Zo staat Organon bekend vanwege de vrouwengezondheid, maar het product dat de afgelopen jaren het best heeft verkocht is een anti depressie middel. Ook het nieuwe product Saphris (Asenapine) komt uit de pijplijn van Organon en hiervan wordt veel verwacht. Ook dit middel heeft betrekking op schizofrenie en manische depressie en heeft dus niets met vrouwengezondheid te maken. Daarnaast maakt Organon anaesthesia (spierverslappers) en dat levert ook wel wat op.

10 jaar geleden stond Organon rond de 20e plaats van grote farmaceutische bedrijven en kon zich wel redden. Nu maken ze deel uit van een bedrijf dat het op een na grootste farmaceutische bedrijf is, maar redt het niet meer. Dat geeft te denken, ook of als Organon zelfstandig was gebleven. Het feit dat er nu zoveel bedrijven ontstaan in Nederland, verwacht ik van wel, maar niet binnen de huidige farmaceutische wereld. Toch hoop ik, en niet alleen ik, dat Organon toch een kans krijgt om te bewijzen ze wel degelijk toekomst heeft, maar dat kan niet bij een bedrijf dat geen vertrouwen heeft in Organon. Merck & Co mag dan wel willen investeren in de productie locatie Oss, maar dat zal mogelijk uiteindelijk onvoldoende zijn. En het is ook de vraag hoeveel Merck & Co wil investeren in een science park. Als het gaat om slechts een paar honderd miljoen Euro, dan vrees ik het ergste. Het klinkt als een boel geld, maar bij Organon gaat nu al 1,3 miljard euro per jaar om, dus is een dergelijk bedrag een schijntje, hoe cru dat ook klinkt. Het blijft een kruimel en is wellicht ook nog een zeepbel. Daarom zal ook de overheid een betere rol moeten gaan spelen door betere regelgeving, zoals de mededinging.

Het is dan ook wachten tot er een bericht komt hoe het nu verder moet.


bron:  Het gevoel van Organon | Auteur: Alfred Heeroma
Dit bericht is 2265 maal bekeken


Nog in te vullen