Het gevoel van Organon

Blogs

10-10-2010  Kan het anders?

Onlangs was ik op vakantie in de Filippijnen. Een heel andere wereld als je het vergelijkt, maar toch ook weer niet. Ook daar zijn problemen en worden zaken op een andere manier aangepakt. Hoewel er verschillen zijn, is er ook een herkenbaarheid.

Zelfredzaamheid is een noodzaak in de Filippijnen. Er zijn weinig sociale vangnetten. En werk is er vaak ook niet. Daarvoor moet men offers maken. Veel Filippijnen moeten hun werk elders zoeken, bijvoorbeeld in het midden oosten waar ze dan bij bouwprojecten werken. Daar verdienen ze ook niet veel, maar genoeg om hun gezin te onderhouden. De prijs die men er voor betaalt is wel hoog, vaak gaat de man aan het werk, maar moet dan wel zijn gezin achterlaten. Dat is een behoorlijke opoffering, want welke vader wil zijn kinderen niet zien opgroeien?

Ook de eisen bij het werk zijn veel lager. Daar wordt niet over geklaagd, want je mag al blij zijn dat je werk hebt. Het is vaak hard werken en veiligheidseisen zijn veel lager. Zo zag ik hoe een aantal huisjes werden afgebroken omdat ze toch niet meer werden gebruikt. De eigenaar wilde er een tuin van maken. Binnen een week waren de 4 huisjes weg en lag er een tuin. De sloop ging zonder veiligheidsmaatregelen. Zo werd het dak gesloopt zonder dat de werknemers zonder borging werkten. Ook met de blote bast in de volle zon en gewoon op slippers. Wat dan wel weer mooi was dat je zag dat de bouwmaterialen naar soort werden gescheiden en afgevoerd. Zo kan het dus ook.

Ik denk ook niet dat er een berg van vergunningen waren om de 4 huisjes te slopen. Het besluit was genomen door de eigenaar en zo geschiedde.

Ook de manier waarop je alternatieven kan bieden is er. Zo viel het me op dat er op een bepaalde duikstek leek alsof er veel schade werd aangericht door duikers. Ik heb daar de organisator op aangesproken, toevallig een Nederlander. Hij legde me uit dat ik toch anders moest zien. 15 jaar geleden was de betreffende duikstek, nu een beschermd gebied, een plaats was waar vissers vaak naar toegingen. Die visten niet alleen de vis weg, maar zorgde er ook voor dat het koraal afstierf. Dus op een gegeven moment was er niets meer. Om te zorgen dat dit niet voortging, zijn de vissers door hem ingehuurd om duikers te begeleiden. Het voordeel was dat deze vissers de zee op hun duimpje kenden en dat het gebied zich weer kon herstellen omdat de vissen terugkwamen. Uiteindelijk was het een win-win situatie.

Voor de vissers was het natuurlijk ook een overgang, want duikers begeleiden is natuurlijk iets anders dan vissen. Elke dag was er een strakke werkplanning die op een bord werd geschreven. Zowel de begeleiders als de duikers konden hierop aflezen wat er moest worden gedaan. Hierin kon je duidelijk de Europese invloed zien. Toch werkte het heel goed en ging er zelden wat fout. Omdat er met roosters werd gewerkt, wist elke werknemer wat hij of zij moest doen. Elke dag was er ook een bijeenkomst waar besproken werd of er nog problemen waren, er voorraden besteld moesten worden en dergelijke. Ook werden er mensen verantwoordelijk gemaakt voor bepaalde zaken.

Is dit nu iets waar je in de Westerse wereld iets van kan leren? In principe wel. Als je er voor zorgt dat je een organisatie hebt waarin iedereen weet wat hij of zij moet doen, dan kom je al heel eind. De middelen die je daarvoor nodig hebt hoeven niet ingewikkeld te zijn. Het enige wat uiteindelijk telt is het resultaat, is iedereen tevreden en is je doel bereikt.

In al het geweld van veranderingen heb ik wel eens het gevoel dat doelen uit het oog worden verloren of dat er doelen worden gesteld die te ver liggen van datgene wat je wilt bereiken of die alleen maar dienen om preventief zaken te voorkomen. De vraag is of je de tijd steekt in voorkomen van problemen ook daadwerkelijk wel zo moet besteden en je gewoon een bepaald risico moet accepteren. Het leven is nu eenmaal niet zonder risico's.

Zo moeten we bij een bedrijf allerlei veiligheidsvoorschriften in acht nemen, maar als dan thuis bent, dan handel je heel anders. Het gaat hier dus alleen maar om een kwestie van aansprakelijkheid, een bedrijf wil nu eenmaal niet aansprakelijk voor een ongeval, maar als het thuis gebeurt, tja dan ligt het anders, hoewel een bedrijf daar ook schade van kan hebben, bijvoorbeeld doordat een medewerker tijdelijk niet kan werken.

Andere maatregelen zijn gericht op meer effici├źnt werken. Was een paar geleden competentie nog het steekwoord, tegenwoordig is het 6-sigma (lean, kaizen en dergelijke). Over een paar jaar is het vast weer wat anders. Maar heel vaak is er sprake van een top-bottom structuur in plaats van andersom. Het zou toch veel beter zijn als iets wat wordt ge├»ntroduceerd gedragen wordt door medewerkers. Dat is natuurlijk lastig bij een multinational, want elke cultuur zal zijn eigen oplossingen hebben. Dat een management hier niet goed mee om kan gaan, zou je eigenlijk niet over medewerkers moeten afwimpelen.

Bewustwording is een goed punt, maar we schieten er soms in door. Als ik kijk hoe dat dus bijvoorbeeld in de Filippijnen wordt aangepakt en wat het oplevert, vraag ik me wel eens af of we niet te ver zijn doorgeschoten. Dat geldt ook voor de consument, die wil namelijk ook geen producten die mogelijk niet goed werken. Toch zie ik in het streven naar die perfectie dat het resultaat niet altijd is wat wenselijk is. Zo zie je dat er steeds vaker dat er auto's worden teruggeroepen omdat er mogelijk iets niet goed werkt. En auto's is nu net zo iets waar je als consument steeds minder snel aan kan zien dat of wat er aan de hand is. Je hebt zelfs een computer nodig om de status van uit te lezen, terwijl je vroeger de motorkap open deed en zelf al veel dingen kon zien. Als consument moet je tegenwoordig steeds vaker op de producent vertrouwen en je invloed alleen nog maar via regelgeving (overheid) kan hebben.

Misschien wordt daarom ook wel eens tijd je af te vragen of we als consument nog wel willen betalen voor allerlei zaken om risico's te verkleinen, terwijl die risico's sowieso al klein zijn. Alleen als consumenten andere (lagere) eisen stellen, dan kan ook daadwerkelijk iets veranderen in processen bij bedrijven, waardoor producten goedkoper worden.

Ik vraag me wel eens af waarom producten uit India of China, die onder minder stringente arbeidsomstandigheden zijn gemaakt, hier gewoon de markt op mogen, terwijl onze eigen producten te duur zijn geworden door alle wet en regelgeving.


bron:  Het gevoel van Organon | Auteur: Alfred Heeroma
Dit bericht is 1948 maal bekeken


Nog in te vullen