Het gevoel van Organon

Blogs

10-09-2011  Ethiek

Onlangs werd ik gewezen op een interessant artikel van Clif Reichard. In dit artikel stelt hij de vraag gesteld in welke volgorde de bedrijfsfilosofie opgebouwd zou moeten zijn. Hij kiest hierbij duidelijk voor de volgorde Ethiek, Klanten en dan Winst maken. Hij is van mening dat veel bedrijven echter winst maken veel te vaak op de eerste plaats zetten. Afgaande op de reacties op dit artikel onderschrijven veel mensen deze filosofie. Ook zegt hij dat je de filosofie op lokaal niveau moet regelen en niet op een centraal niveau. Medewerkers moeten geleid worden en niet zo zeer worden gemanaged. Eerder schreef ik al iets over het boek Bullshit managers van Jos Verveen, die eigenlijk ook tot de conclusie komt dat er te veel managers zijn die zich bezig houden met zaken die niet bijdragen aan het product, maar alleen aan het creƫren van systemen en organisaties. Dat laatste kost zoveel tijd en geld, dat dit ten kost gaat van het product.

Nu zijn dit natuurlijk meningen en is de vraag in hoeverre het waar is. Als ik in mijn directe omgeving kijk ben ik geneigd te zeggen dat ze gelijk hebben. Ik hoor veel gemopper, zie de betrokkenheid van medewerkers afnemen en zie de productiviteit niet echt toenemen. Zo sprak ik onlangs een consultant die zei dat je uit zou moeten gaan van het KISS principe, waarbij dit staat voor Keep It Simple & Stupid. Hij zei me dat er in bedrijven allerlei systemen worden ontwikkeld om zaken te beheersen en te controleren, maar dat die systemen vaak ingewikkeld en ook nog regelmatig overbodig zijn. Hierbij zou ik willen toevoegen dat die systemen er ook toe kunnen leiden dat medewerkers uiteindelijk niet meer begrijpen waarom ze bepaalde zaken doen.

In Oss zijn we de laatste 5 jaar telkens bezig geweest met anders inrichten van zaken en reorganiseren. Was het onder Schering Plough nog gericht op competentie van medewerkers (wat kan een medewerker), tegenwoordig zijn we vooral bezig om processen zo in te richten dat er weinig overdrachtpunten zijn en (darmee) het voorkomen van fouten (Right First Time). Nu kunnen fouten op 2 manieren ontstaan; door mensen of door processen die onduidelijk zijn. Ik heb het gevoel dat men de nadruk vooral legt op het voorkomen van het tweede, maar het zou eigenlijk bij het eerste moeten liggen. Want je kunt wel systemen hebben, maar als mensen er niet mee kunnen of willen omgaan, dan mis je toch een belangrijk punt.

De ethiek van een bedrijf zou je dus meer door mensen moeten laten leiden en niet door het inrichten van processen of organisatie. Uiteindelijk doen we het voor onze klanten en die wil je graag tevreden houden, maar hoe tevreden zijn onze klanten nu? Daar horen we eigenlijk nooit iets over. Het enige wat we horen is dat we veel winst maken, maar betekent dit ook dat onze klanten tevreden zijn? Dat is maar twijfelachtig. Vorig jaar hadden we een inspecteur die na de inspectie zei: "als ik mijn kinderen een medicijn zou moeten geven, dan zou ik met een gerust hart een medicijn van deze locatie geven" en dat is eigenlijk het beste compliment dat je zou kunnen krijgen. Maar kunnen we dat ook volhouden als we alles doen wat vanuit Amerika komt, opvolgen. Ik spreek ook wel eens collega's die in Amerika zijn geweest en vaak geschokt zijn door de chaotische staat van de organisatie aldaar. De manier van werken beschouwen ze als ouderwets en erg foutgevoelig. Toch worden we gedwongen om deze werkwijze over te nemen en dat voorspelt niet veel goeds.

Ik heb ook wel eens de vraag gesteld waarom we moeten reorganiseren. Als antwoord kreeg ik dat de gewilde organisatie structuur op andere sites tot verbeteringen hadden geleid. Ik begin daar echter steeds meer aan te twijfelen, want hoe definieer je verbeteringen. Wat de manager als een verbetering ziet, kan wel eens een verslechtering zijn in de ogen van de medewerker op de vloer en (nog erger) de klant. Succes zou je moeten afmeten aan de klanttevredenheid, maar ook aan de tevredenheid van de medewerkers, maar wordt dus vaak alleen afgemeten aan de winst die wordt gemaakt. Clif Reichard stelt, net als George Merck overigens, dat winst vanzelf komt als je tevreden klanten hebt.

Op dit moment is Merck & Co (MSD) zich er aan het richten op de opkomende markten. De vraag is of ze dat doen om ook deze mensen toegang te geven tot de medicijnen die we maken of om juist om meer winst te maken, oftewel gaat het om ethiek of om winst? Ik hoop het eerste, maar vrees het tweede. En wat dat betreft wordt er een enorm risico gelopen, want men gaat er vanuit dat er sprake is van opkomende markten, maar de vraag is of dat wel zo is. In China is de kans groot dat na de economische revolutie er binnen 10 jaar ook sociale revolutie zal ontstaan. We hebben nu in Noord Afrika en het midden Oosten gezien dat dit een aanwezig risico is, met alle gevolgen van dien. In India is ook een sociaal probleem. Daar kent men nog een Kasten systeem en probeert men zaken vaak binnen de familie te houden. Ook hier is er een kans op ontwenteling en het is dan maar de vraag of het idee van een opkomende markt daar niet onder gaat leiden. Ook landen als Braziliƫ en Japan hebben hun eigen problemen.

Ik werk graag mee aan het vergroten van de beschikbaarheid van medicijnen, maar ik heb wel twijfels bij de manier dit door MSD nu wordt gedaan. Dat is mede omdat ik de ethiek van MSD nog niet helemaal door heb en ik maar blijf hopen dat ik het allemaal verkeerd zie.


bron:  Het gevoel van Organon | Auteur: Alfred Heeroma
Dit bericht is 3784 maal bekeken


Nog in te vullen