Het gevoel van Organon

Nieuws

23-08-2010  Opnie: MSD Organon: crisis of kans voor ondernemerschap?

Deze titel lijkt een tegenstellende vraag, maar dat is het niet. Laat het duidelijk zijn: er is sprake van een bedrijfscrisis bekeken vanuit de huidige situatie. MSD heeft reorganisatie plannen die mogelijk leiden tot het ontslag van veel mensen. Dit in een situatie waar het bedrijf Organon voor de regio Oss voor heel veel families een werkgever is voor meerdere mensen. Dat een mogelijke sluiting daarom als een crisis moet worden gezien spreekt voor zich.

Is het ook een kans voor ondernemerschap? Volgens verschillende observanten is het eigenlijk logisch dat MSD Organon wil sluiten. Simon Rozendaal schreef bijvoorbeeld een stuk in Elsevier magazine, waarin hij aangeeft dat Organon te weinig innovatief is geweest en zich strategisch op een te weinig winstgevende markt heeft gericht, namelijk die van farmaceutische producten voor vrouwen. Of collega Dany Jacobs die in de Volkskrant aangeeft dat wat hem betreft Organon niet door overheidsgeld hoeft te worden gered, want in zijn opvatting is Nederland niet sterk in farmacie. En, voor zover er iets in die richting zou zijn, dan is het in het biocluster rond Leiden gevestigd. Daarmee zou Oss een slechte locatie zijn.

Deze typische redeneringen op basis van economische theorie op meso-macro niveau gaan min of meer uit van de BV Nederland als een eenheid en onderschatten het vermogen van ondernemerschap om 'creatieve destructie' processen uit te voeren, waar de locatie en al dan niet aanwezig cluster niet direct bepalend is. Het vreemde vanuit Jacob's standpunt is natuurlijk dat Organon negentig jaar op deze 'onhandige' locatie winst heeft gemaakt. Laten we ons ook realiseren dat Nederland maar heel kleine afstanden bevat (leg een Amerikaan maar eens uit dat Nederland ongeveer 100 bij 200 mijl beslaat en toch uit verschillende regio’s meent te bestaan). Nijmegen, Utrecht, Maastricht, Leiden, Groningen, maar ook Leuven ligt feitelijk dicht bij Oss. Ik ben het met Dany Jacob’s opvatting dan ook oneens. Het kan best zijn dat Organon te weinig innovatief is geweest. Dat kan ik niet beoordelen. Het kiezen van een focus op 'vrouwgerichte farmacie' voldoet echter wel aan de veel gevraagde focus van de strategie. Het lijkt mij er meer op dat Organon slachtoffer wordt van de strategie van MSD. Uitgaande van het moeilijker worden van de farmaceutische markt wil MSD kennelijk focussen op schaalgrootte. Typisch een reactie van een groot bedrijf. In een interessant artikel in Newsweek toont collega hoogleraar Jeffey Pfeffer aan dat dit soort reorganisaties meestal slecht uitpakken voor het betreffende bedrijf (zie http://www.newsweek.com/2010/02/04/lay-off-the-layoffs.html). Nu er meer dan duizend kenniswerkers beschikbaar komen is de vraag of dat kan leiden tot nieuw ondernemerschap. Dit hangt van een aantal zaken af:
- staan veel bestaande bedrijven te trappelen om de onderzoekers van Organon op te nemen in hun gelederen? Voor een aantal mensen is dat vast wel het geval, maar de vraag is of dat de meeste waarde oplevert.
- zijn er mensen met ambitie voor ondernemerschap in deze groep? Zijn ze al competent genoeg voor ondernemen, of kunnen ze het leren? Het laatste zeker.
- kan de kennis van deze mensen nog worden ingezet voor bestaande zakelijke mogelijkheden in verband met het intellectueel eigendom van MSD? Dat is een vraag waarbij de strategische belangen van MSD doorslaggevend zijn. Veel van de huidige pijplijn zal ontoegankelijk zijn zonder de toestemming van MSD.

zijn er andere toepassingen dan die waarin MSD geïnteresseerd is, waar met de kennis en technologie van Organon aan gewerkt kan worden? Zeker in de kennisketen van Organon zijn vast ontwikkelingen gaande die voor MSD niet relevant zijn.
- kan de kennis en kunde van de Organon-mensen gekoppeld worden aan kennis en kunde van andere life science partijen? Bijvoorbeeld life science/farmacie Radboud Universiteit, Universiteit Utrecht, RU-Leiden,RU-Groningen, Wageningen Universiteit, biomedischetechnologie van Universiteit Twente, Eindhoven, Delft, en vele bedrijven DSM, Campina, .....(ja, life science groepen bevinden zich zeker niet alleen in Leiden). Mijns inziens één van de belangrijke uitdagingen.
- is er geld om tijd te kopen om ontwikkelingen op gang te brengen? Bijvoorbeeld geld uit industriepolitiek, maar ook geld van MSD in verband met hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Misschien ook van AKZO-Nobel, die met de eerste verkoop dit proces in gang heeft gezet. Natuurlijk ook van de nieuwe ondernemers en private financiers daarvan.
- zijn er operationele processen waarmee deze ontwikkeling kan worden gefaciliteerd? Zeker, dat is vaker gedaan: goede afstemming, netwerkvorming, meervoudige strategieontwikkeling en ontwikkeling van ondernemerschapscompententies worden dan parallel georganiseerd. Dit in een complex netwerk.

Zo zijn er meer vragen te stellen. In de komende periode hopen we de belangrijkste van deze vragen te beantwoorden en daarmee een zinvolle strategie en tactiek te ontwikkelen om de ondernemerschapskansen daadwerkelijk te laten realiseren. Op termijn kan de dreigende sluiting van MSD-Oss dan een zegening blijken, omdat in de nieuwe bedrijvigheid met varianten op de huidige technologieontwikkeling echt nieuwe op lange termijn beter houdbare zakelijke kansen kunnen worden gerealiseerd. Dan krijgt Schumpeter met zijn innovatietheorie van "creatieve destructie" weer eens gelijk.

Aard Groen is hoogleraar innovatief ondernemerschap aan de Universiteit Twente.


bron:  De Telegraaf | Auteur: Aard Groenen
Dit bericht is 1503 maal bekeken


Interessante kennis

Merck & Co is de op n na grootste leverancier van medicijnen in wereld. Hun streven is om hun markt uit te breiden naar groeimarkten zoals China, India en Japan. Een uitdaging want de wereldbevolking neemt snel toe!