Het gevoel van Organon

Nieuws

19-01-2011  Opinie: Kenniseconomie? Laat eerst die Japanner eens binnen

Het is een treurig weekje voor de Nederlandse kenniseconomie. Maandag maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek bekend dat de R&D-uitgaven van het bedrijfsleven in 2009 op een armetierige 0,88% van het bruto binnenlands product (bbp) zijn blijven steken. We blijven ver achter bij andere Europese landen. Belgische bedrijven besteden voor 1,3% bbp aan R&D, Duitse 1,9%, Finse zelfs 2,8%.

Op dinsdag kwam er nog meer slecht nieuws. De Kennis en Innovatie Agenda (KIA) - een soort opvolger van het opgeheven Innovatieplatform - bekeek hoe het staat met de ambitie om Nederland in de top vijf van kenniseconomie te krijgen. Conclusie: het merendeel van de doelstellingen wordt niet gehaald. 'Veel excellente studenten krijgen nog steeds geen uitdagend programma', schrijft de KIA. 'Het toch al lage aantal onderzoekers daalt sterk, en onze innovatiekracht blijft op alle fronten achter bij die van andere landen.' In 2009 verdween in het bedrijfsleven bijna 1 op de 5 onderzoeksbanen. In dat cijfer zit de veelbesproken sluiting van de Nederlandse laboratoria van Organon en Abbott nog niet eens verwerkt.

Uiteraard laat de KIA de noodkreet vergezeld gaan van een roep om meer geld. Maar in de plannen van het kabinet-Rutte komt er geen cent bij. Toch is de regering ambitieus. 'Innovatie essentieel', twitterde minister Maxime Verhagen van Economische Zaken toen ik hem daarnaar vroeg. 'Volgende maand lanceer ik een nieuwe aanpak.' Waar zou die aanpak uit kunnen bestaan? Dat de Nederlandse R&D-uitgaven zo laag zijn, komt onder andere doordat buitenlandse bedrijven ons land niet zien als een aantrekkelijke vestigingsplaats voor hun onderzoeksafdelingen. Zorgwekkend, want uiteindelijk zal dat slechte vestigingsklimaat ook Nederlandse onderzoekscentra verjagen.

Buitenlandse bedrijven willen twee dingen: buitengewoon goed opgeleid personeel en de mogelijkheid om zonder rompslomp kenniswerkers in te vliegen. Op beide punten scoort Nederland niet best. Onze universiteiten en hogescholen zijn goed, maar niet uitmuntend. Onze studenten zijn slim, maar de allerslimsten vluchten naar een Amerikaanse universiteit. Het eerste punt in de nieuwe aanpak van Verhagen moet daarom zijn: excellent en exclusief onderwijs voor dat kleine groepje supertalenten. We moeten zonder mededogen gaan discrimineren op basis van intelligentie en inzet.

Ook aan de kwantiteit valt nog wel wat te doen. Als de huidige generatie studenten is afgestudeerd, hebben we er weer 16.000 psychologen, 22.000 juristen en 47.000 (bedrijfs-) economen bij. Daar zitten de onderzoeksinstellingen niet op te wachten. In diezelfde generatie zitten slechts 4400 biologen, 2200 natuurkundigen en 1160 scheikundigen. Nederland lijkt hard toe aan een numerus fixus voor gammastudies.

De belemmeringen voor buitenlandse kenniswerkers moeten juist worden weggenomen. Daar bestaat een speciale regeling voor, maar de praktijk is weerbarstig. Een professor van een Amsterdamse universiteit wilde onlangs een wereldvermaarde Japanse onderzoeker tijdelijk naar Nederland halen. Hij kwam in een bureaucratische nachtmerrie terecht. De IND eiste dat de oude diploma's van de man werden vertaald (à euro 400 per pagina). Zijn ouders in Japan moesten op zoek naar zijn geboortebewijs, dat vervolgens moest worden vertaald door de ambassade. Ook het huidige arbeidscontract moest worden vertaald en gecertificeerd door een notaris. Niemand snapte waarom, en het bezoek was er bijna op stukgelopen. Exclusief toponderwijs, voortrekken van de harde wetenschappen en soepele medewerking van de IND. Als dat de nieuwe aanpak van Verhagen wordt, komt die excellente kenniseconomie misschien toch nog van de grond.

Mathijs Bouman is macro-econoom.


bron:  Financieel Dagblad | Auteur: Mathijs Bouman
Dit bericht is 1609 maal bekeken


Interessante kennis

Merck & Co is de op n na grootste leverancier van medicijnen in wereld. Hun streven is om hun markt uit te breiden naar groeimarkten zoals China, India en Japan. Een uitdaging want de wereldbevolking neemt snel toe!