Het gevoel van Organon

Nieuws

23-09-2010  Kenniseconomie krijgt nieuwe optater

Na reorganisatie bij Organon in Oss volgt nu een ontslagronde bij farmabedrijf Solvay in Weesp. Wat is er aan de hand? De Nederlandse kenniseconomie krijgt opnieuw een tik. Bij farmabedrijf Solvay in Weesp gaan 510 banen verloren, zo kondigde de Amerikaanse eigenaar Abbott dinsdag aan. Het gaat vooral om hoogwaardig kenniswerk. De ontwikkeling van nieuwe medicijnen verhuist naar Ludwigshafen en Chicago, terwijl de productie van vaccins in Weesp blijft. Na de aangekondigde reorganisatie bij Organon in Oss verdwijnt daarmee opnieuw veel kenniswerk uit Nederland. Zes vragen over het verdwijnen van banen in de farmasector.

1- Waarom haalt Abbott hoogwaardig werk weg uit Nederland?
Omdat Abbott de eigen onderzoekstak efficiënter wil maken. Het Amerikaanse concern nam vorig jaar het Belgische chemiebedrijf Solvay over, waarvan de vestiging in Weesp onderdeel was. Door de overname kreeg Abbott meerdere vestigingen waar farmaceutisch onderzoek wordt gedaan. Het concern wil het onderzoekswerk stroomlijnen en brengt daarom de onderzoekstaken van Weesp over naar andere vestigingen. Deze ingreep is onderdeel van een veel grotere herstructurering. Wereldwijd gaan er daarbij drieduizend banen verloren. Het merendeel van die banen verdwijnt in Europa.

2 - Was deze reorganisatie te verwachten?
Vakbonden en de werknemers in Weesp vreesden al enige tijd dat de bezem door het bedrijf zou gaan. Die vrees ontstond al kort nadat Abbott het bedrijf vorig jaar had overgenomen. 'Dan weet je dat er iets gaat gebeuren na de bekende honderd dagen, waarin ze bekijken welke functies elkaar overlappen', zegt Peter van der Put, bestuurder van FNV Bondgenoten. Maar dat Abbott de hele r&d-afdeling zou schrappen, had volgens hem niemand verwacht. Het ministerie van Economische Zaken wist ook dat er een ontslagronde aan zat te komen. Het ministerie stuurde daarom een hoge ambtenaar naar het Amerikaanse hoofdkantoor om de top op andere gedachten te brengen. Zonder succes.

3 - Ligt het aan Nederland dat twee farmabedrijven in korte tijd reorganiseren?
Daar lijkt het niet meteen op, al zeggen sommige deskundigen dat Nederland wel degelijk iets te verwijten valt. In ieder geval staat vast dat in de hele sector reorganisaties spelen. De farmaceutische sector is aan een gigantische consolidatieslag bezig. Door aflopende patenten en het gebrek aan voldoende nieuwe kaskrakers richten de grote farmabedrijven zich op kostenbesparingen en synergievoordelen. Daarbij zijn kleinere spelers als Organon en de Abbott-locatie in Weesp opgeslokt. Zo is het tekenend dat de koper van Organon - Schering Plough, destijds een toptienspeler - al na twee jaar opging in het grotere Merck. Die groeiende concerns clusteren onderzoek daar waar zij hun voornaamste activiteiten hebben, en dat is niet in Nederland. Het mogelijke verlies van Organon (tegenwoordig MSD) en Solvay wordt dus gedreven door sectorspecifieke omstandigheden en heeft minder te maken met het vestigingsklimaat.

4 - Dus de sluiting van het onderzoek is vooral een bedrijfseconomisch besluit?
Daar heeft het alle schijn van, zegt hoogleraar Eric Bartelsman van de Vrije Universiteit in Amsterdam. 'Farmabedrijven geven 15% tot 30% van hun omzet uit aan onderzoek. Daar proberen ze efficiënt mee om te gaan en als er één sector is die ervaring heeft met r&d is het farma wel.' Farmabedrijven weten volgens Bartelsman - die zelf als middelbare scholier zomerbaantjes had bij Solvay in Weesp - hoe belangrijk onderzoek is en hoe belangrijk kenniswerkers zijn voor commercieel succes. 'Farmabedrijven nemen zo'n beslissing niet lichtvaardig. Het zijn dure labs. Als ze niet de fiducie hebben dat er voldoende uitkomt, zullen ze wel tot sluiten beslissen. Dat kan te maken hebben met het onderzoeksterrein, of met onderzoekers die al lang geen nieuw onderzoek hebben geleverd. Blijkbaar is het geld elders zinvoller te besteden.'

5 - Betekent dit dat Nederland zijn aantrekkelijkheid als onderzoeksland verliest?
Tegenover het verlies aan onderzoek bij farmabedrijven staat ook de komst van nieuw onderzoek op andere terreinen. AkzoNobel gebruikte de opbrengst van Organon om het Britse Imperial Chemical Industries (ICI) over te nemen en wereldmarktleider te worden in coatings. De schaalgrootte biedt de oude Organon-moeder de kans om het onderzoek naar coatings te verbreden. Daarnaast wordt er meer besteed aan onderzoek- en ontwikkeling. Jaarlijks gaat nu euro 350 mln bij AkzoNobel naar r&d en na de overname van ICI zijn de budgetten in Nederland verhoogd.

Hoogleraar Bartelsman wijst er verder op dat de focus op r&d veel te eng is om te bepalen of er voldoende kennisontwikkeling is in Nederland. 'Innovatie is een beter begrip om te volgen. Als er in de dienstverlening, bijvoorbeeld in de financiële sector, nieuwe producten worden ontwikkeld heet dat innovatie en nooit r&d, terwijl die activiteiten wel leiden tot een hogere productiviteit en meer concurrerend vermogen. Dat kan bijvoorbeeld ook gaan om het voorraadbeheer bij Albert Heijn dat met wiskundige modellen wordt verbeterd.' Wel stelt hij dat het verdwijnen van onderzoek ertoe kan leiden dat minder studenten voor bèta-studies kiezen. Dit kan weer tot gevolg hebben dat bedrijven uit Nederland vertrekken omdat er te weinig bèta-aanbod is. 'Daar staat tegenover dat gaming ontzettend populair is en die sector is groter dan Hollywood en de muziekindustrie bij elkaar. Waarom zou je dat dan willen tegenhouden?'

6 - Hoe groot is de farmasector eigenlijk in Nederland?
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek levert de totale farmaceutische industrie in Nederland euro 1,25 mrd aan toegevoegde waarde (cijfers uit 2007). Opvallend is de verdeling van dit bedrag. Ongeveer euro 1 mrd van de toegevoegde waarde komt van de productie van onder andere pillen. De rest van het bedrag, euro 250 mln komt volledig uit onderzoeks- en ontwikkelingswerk.


bron:  Financieel Dagblad | Auteur: Arend Clahsen en Jeroen Koot
Dit bericht is 1816 maal bekeken


Interessante kennis

Merck & Co is de op n na grootste leverancier van medicijnen in wereld. Hun streven is om hun markt uit te breiden naar groeimarkten zoals China, India en Japan. Een uitdaging want de wereldbevolking neemt snel toe!